Οι «ηρωποιημένοι κακοί» έχουν καλό τέλος μόνο στα video clip των τράπερς

Από τον Κωνσταντίνο Ζιάβρα, Συντονιστή Τομέα Παιδείας και Θρησκευμάτων των Οικολόγων ΠΡΑΣΙΝΩΝ. Ευχαριστούμε θερμά το iEidiseis.gr για τη φιλοξενία.

Με αφορμή όσα απαράδεκτα συνέβησαν σε γνωστά μουσικά βραβεία προ καιρού, είχα γράψει ένα άρθρο για την υπερπροβολή των κακών ειδήσεων που αφορούν τη νεολαία από τα ΜΜΕ. Είχα υποσχεθεί τότε πως θα σχολιάσω σε άλλη χρονική στιγμή το φαινόμενο της τραπ μουσικής και εκτιμώ πως η ώρα έφτασε.

Για όσους δεν γνωρίζουν, η μουσική τραπ είναι ένα μουσικό ιδίωμα που κυριαρχεί στο ελληνικό και παγκόσμιο μουσικό στερέωμα τα τελευταία χρόνια. Στην ουσία είναι μια μετεξέλιξη της μουσικής ραπ και της γενικότερης χιπ χοπ κουλτούρας, στην πιο εμπορική εκδοχή της.

Ενώ, όμως, η ραπ ασχολείται, όπως και η τραπ, με θέματα που σίγουρα οι μεγαλύτεροι δεν θα έβλεπαν με καλό μάτι, όπως η χρήση των ναρκωτικών, η βία, η οπλοχρησία, η υπερτονισμένη σεξουαλικότητα, πολύ συχνά η μουσική αυτή δεν εξυπηρετεί μόνο την ψυχαγωγία, αλλά μετατρέπεται σε φωνή και μέσο έκφρασης των Αφρο- Αμερικανών και άλλων κοινωνικά αποκλεισμένων μειονοτήτων.
Η θεματολογία, όμως, των τραπ κομματιών, έχοντας απεκδυθεί οποιονδήποτε κοινωνικών ανησυχιών, προβάλει με χυδαιότητα τον εύκολο και παράνομο πλουτισμό, τη χρήση παράνομων ουσιών, τα όπλα, τη «μαγκιά», τον ανεξέλεγκτο ερωτισμό, την παραβατικότητα και το σεξισμό. Είναι, μάλιστα, απορίας άξιο, πως ακούν νέες κοπέλες αυτού του είδους τη μουσική που βρίθει στίχων που προσβάλλουν και υποτιμούν το γυναικείο φύλο, σε τέτοιο σημείο που να έχουν χαρακτηριστεί ως κακοποιητικοί.

Το ίδιο συμβαίνει και με τα video clip των τραπ καλλιτεχνών που προβάλλουν με μονοτονία τα ίδια και τα ίδια θέματα. Μισοντυμένες κοπέλες σε ρόλο «σεξουαλικού επίπλου», γύρω από κάποιον «ηρωποιημένο κακό»που σκορπάει ασυλλόγιστα χρήμα που προφανώς έχει αποκτήσει παράνομα. Το όλο σκηνικό διανθίζεται με ακριβά ρούχα, πολυτελή αυτοκίνητα, όπλα και ναρκωτικά.

Φοβάμαι, πως η θεματολογία της τραπ μουσικής, μεταξύ άλλων παραγόντων, εξοικειώνει τους νέους με την επιδίωξη του εύκολου και παράνομου πλουτισμού, με τη βία, τη χρήση ναρκωτικών, την τοξική αρρενωπότητα, και την υποβάθμιση της γυναίκας. Θα μου πείτε, πως για να φτάσουμε στο φαινόμενο της τραπ μουσικής έχουν προηγηθεί χρόνια προετοιμασίας του «εδάφους» από την ευρύτερη βιομηχανία του θεάματος και τη βιομηχανία των βιντεοπαιχνιδιών.
Επειδή, λοιπόν, μιλάμε για «βιομηχανία» και η βιομηχανία επιδιώκει το κέρδος, η «τέχνη» στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι απλά η πρόφαση, το περιτύλιγμα, για να πουληθούν καμουφλαρισμένα «σεξ και βία», που απευθύνονται στα χαμηλότερα ένστικτα/ορμεύμφυτα του ανθρώπου.

Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί πως αυτή η μουσική αντικατοπτρίζει τα ήθη και τις αντιλήψεις της κοινωνίας μας, γι΄αυτό έγινε τόσο εύκολα αποδεκτή από το ευρύ κοινό και, ιδιαίτερα, από τη νεολαία. Η «τέχνη αντιγράφει τη ζωή», θα πουν κάποιοι άλλοι. Θα θέσω, όμως, το ερώτημα : Mήπως ισχύει και το αντίθετο ; Μήπως η ζωή, αντιγράφει κάποιες φορές την τέχνη; Πόσες φορές δεν γίναμε μάρτυρες ειδεχθών εγκλημάτων που αντέγραψαν βιβλία ή ταινίες.

Τελικά, υπάρχει κάποιο όριο στην ελευθερία του λόγου και της δημιουργίας ; Φοβάμαι πως η πλειοψηφία της κοινωνίας μας έχει εθιστεί στην απάθεια και δεν αντιδρά πλέον εύκολα. «Η Δημοκρατία μας αυτοκαταστρέφεται …διότι έμαθε τους πολίτες να θεωρούν την αυθάδεια ως δικαίωμα, την παρανομία ως ελευθερία, την αναίδεια του λόγου ως ισότητα και την αναρχία ως ευδαιμονία», είχε πει ο Ισοκράτης. Το παρήγορο είναι πως περισσότεροι από τους νέους, και όχι μόνο, που ακούν αυτού του είδους τη μουσική, δεν την παίρνουν ιδιαίτερα στα σοβαρά. Την ακούν για να κάνουν «χαβαλέ». Απλά διασκεδάζουν με αυτή χωρίς να επηρεάζονται.

Κλείνοντας, θα ήθελα να τονίσω κάτι προς τους νεότερους αναγνώστες : Οι «ηρωποιημένοι κακοί» έχουν καλό τέλος μόνο στα video clip. Όταν η πολυτελής ζωή, τα ακριβά αυτοκίνητα και τα επώνυμα ρούχα, προέρχονται από παράνομες δραστηριότητες και συνδυάζονται με όπλα και ναρκωτικά, ποτέ δεν έχουν καλή κατάληξη. Οι άνθρωποι της παρανομίας και της νύχτας στο τέλος καταλήγουν, είτε στη φυλακή, είτε με μία σφαίρα στο κεφάλι, είτε απόκληροι της κοινωνίας.