Ο Ηλίας Παπαθεοδώρου στο FLASH.GR: Ήξεις αφήξεις ουκ εν τω πολέμω θνήξεις κύριε Πούτιν

Ηλίας Παπαθεοδώρου, Οργανωτικός Γραμματέας Οικολόγων ΠΡΑΣΙΝΩΝ. Ευχαριστούμε πολύ το FLASH.GR για τη φιλοξενία.

Από την εποχή του Τρωικού πολέμου, το ζητούμενο πριν μια επεκτατική πολεμική εισβολή είναι μια καλή πρόφαση και ένα αφήγημα αποδεκτό στο κοινό που ενδιαφέρει τον εισβολέα. Την εισβολή δεν την κάνεις ποτέ ξαφνικά αλλά τη χτίζεις συστηματικά έτσι ώστε να παρουσιάζεται ως η τελευταία επιλογή σου και μια επιλογή που πιστεύεις πως έχεις κάνει τα πάντα για να αποφύγεις. Ο Αγαμέμνωνας συμφώνησε με τους ισχυρούς της εποχής, ζήτησε μέχρι και χρησμό από το μαντείο των Δελφών πριν ξεκινήσει την εκστρατεία. Όμως ο χρησμός που ίσως να έχει μεγαλύτερη συνάφεια με την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είναι το «ήξεις αφήξεις ουκ εν τω πολέμω θνήξεις». Τον ανάγνωσε λάθος ο στρατιώτης που τον έλαβε και του στοίχισε την ζωή. Πήγε στον πόλεμο αλλά δεν γύρισε. Το «ήξεις αφήξεις» έμεινε και χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα.

Η Ρωσική κυβέρνηση πιστεύει πως θα βγει κερδισμένη από την εισβολή, αλλιώς δεν θα την έκανε. Οι ΗΠΑ δεν έχουν κάνει αρκετά για να αποτρέψουν την Ρωσική εισβολή, αντίθετα έχουν συμβάλλει με την εμμονή για περαιτέρω διεύρυνση του ΝΑΤΟ. Η ΕΕ και Ευρώπη μέχρι στιγμής είναι μαζί με την Ουκρανία οι μεγάλοι χαμένοι. Για ακόμα μια φορά η ΕΕ δεν φαίνεται να μπορεί να αποφύγει έναν πόλεμο στην ήπειρο αλλά για πρώτη φορά έχει βάλει τα θεμέλια για να αποκτήσει ενεργειακή αυτάρκεια και αυτονομία. Έχει επιτελούς ξεκινήσει η ενεργειακή μετάβαση της οικονομίας και η μείωση της εξάρτησης είτε από το Ρωσικό αέριο είτε από το υγροποιημένο αέριο αμερικανικών συμφερόντων.

Οι κλυδωνισμοί στις τιμές της ενέργειας έχουν αρχίσει από το καλοκαίρι. Η πρώτη κίνηση ήταν η μείωση των ροών και μη αναπλήρωση των αποθηκών αέριου της ΕΕ. Ακολούθησε μια σειρά δηλώσεων και συζητήσεων που οι Ρωσία εξέλαβε ως κινήσεις κατά των οικονομικών συμφερόντων της. Σημαντικότερη εξ αυτών, τη συζήτηση για τη μη λειτουργία του αγωγού αερίου Nord Stream 2. Η Ρωσία απάντησε αρχικά με μία άνευ προηγουμένου αύξηση των τιμών αερίου. Προς μεγάλη έκπληξη πολλών η Γερμανική κυβέρνηση και ιδιαίτερα οι Γερμανοί Πράσινοι δεν έκαναν πίσω. Ο αγωγός δεν πρόκειται να λειτουργήσει. Ο λόγος είναι πως οι Γερμανοί έχουν θέσει την ενεργειακή μετάβαση ως βασικό στοιχείο για την ασφάλεια και αυτονομία της χώρας και αυτό δεν συμφέρει οικονομικά την Ρωσία που θα χάσει τον μεγαλύτερο αγοραστή του αερίου της. Η οικονομική ζημιά για την Ρωσία είναι τεράστια. Δεν είναι τυχαίο πως στις συζητήσεις της τελευταίας στιγμής το θέμα του αγωγού κυριαρχούσε.

Αλλά δεν είναι μόνο η Ρωσία. Οι ΗΠΑ έχουν επενδύσει στην στρατηγική του υγροποιημένου αερίου (LNG). Το ενδιαφέρον τους για συγκεκριμένα Ελληνικά λιμάνια και η απόσυρση της υποστήριξης του αγωγού αερίου μεταξύ Κύπρου-Ελλάδας είναι μέρος της στρατηγικής αυτής. Μεγάλοι κερδισμένοι είναι και οι Έλληνες εφοπλιστές που έχουν τον μεγαλύτερο στόλο πλοίων για την μεταφορά LNG. Η κρίση στην Ουκρανία δίνει την ευκαιρία στις εταιρίες Αμερικανικών συμφερόντων να προωθήσουν επιθετικότερα το υγροποιημένο αέριο στην Ευρώπη, μια αγορά στην οποία μέχρι τώρα κυριαρχούσε η Ρωσία. Η τρομακτική έκρηξη των τιμών αέριου που σε μεγάλο βαθμό είναι τεχνητή, συμφέρει όποιον εξάγει αέριο, και τους Ρώσους αλλά και τις ΗΠΑ. Ζημιώνει κυρίως την Ευρώπη. Όπως και παλαιότερα, μια ενεργειακή κρίση μπορεί να δημιουργήσει ρήγματα στην συνοχή της ΕΕ. Η αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων και πολεμικού εξοπλισμού σε χώρες της Βαλτικής βγάζει κερδισμένες τις ΗΠΑ και όχι την ΕΕ.

Ευχή όλων είναι η ΕΕ να μην ενδώσει στις προσπάθειες αυτές. Όπως και με το Ταμείο Ανάκαμψής και Ανθεκτικότητας, η ΕΕ πρέπει να σταθεί στο ύψος της και να είναι εγγυητής της ασφάλειας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των οικονομικών της συμφερόντων. Η ΕΕ δεν μπορεί να άγεται και να φέρεται ανάλογα με τις ορέξεις ολιγαρχών και συμφερόντων άλλων χωρών. Η κρίση αυτή πρέπει να μας οδηγήσει στο επόμενο στάδιο της ευρωπαϊκής ενότητας. Η κρίση είναι ευκαιρία για να ενισχυθεί το παγκόσμιο αποτύπωμα της Ευρώπης ως  ο φάρος της δημοκρατίας και ενεργειακής ασφάλειας. Εάν το πετύχει αυτό, το «ήξεις αφήξεις ουκ εν τω πολέμω θνήξεις», θα γίνει εν τω πολέμω θνήξεις για την Ρωσία και όποιον υποστήριξε άμεσα ή έμμεσα την εισβολή στην Ουκρανία.