Ο Κ. Ζιάβρας στο REAL.GR: Η Ε.Ε. θα μπορούσε να αποτελέσει την «ήπια» δύναμη στη διεθνή πολιτική σκηνή

Κωνσταντίνος Ζιάβρας*

Η υπογραφή προ ημερών, του συμφώνου AUKUS από την Αυστραλία, τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, αιφνιδίασε την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) και απέδειξε, για άλλη μια φορά, την αδυναμία της να αποτελέσει  ένα σημαντικό παίκτη στην διεθνή πολιτική σκηνή, με αποτέλεσμα να  βρίσκεται στο περιθώριο των γεωστρατηγικών εξελίξεων.

Χαρακτηριστικό είναι πως ο   Ζοζέπ Μπορέλ, Ύπατος Εκπρόσωπος της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, δήλωσε την  άγνοια της Ε.Ε. για τα διαμειβόμενα ως προς την AUKUS, το αγγλοσαξονικό ΝΑΤΟ, όπως θα μπορούσε να χαρακτηριστεί.

Δυστυχώς, δεν είναι η πρώτη φορά που η Ευρώπη παρακάμπτεται με αποτέλεσμα να μένει αμήχανος θεατής στις διεθνείς εξελίξεις και να φαίνεται μικρότερη των περιστάσεων.

Φυσικά, κάθε κρίση αποτελεί ταυτόχρονα και μια ευκαιρία. Η ευκαιρία για την Ε.Ε. σε αυτή την περίπτωση είναι να αντιληφθεί πως ωρίμασαν οι συνθήκες για να αναλάβει ένα περισσότερο πρωταγωνιστικό ρόλο στη διεθνή πολιτική σκηνή.

Ήδη από την εποχή της εκλογής του Τραμπ, η Ευρώπη έπρεπε να έχει αντιληφθεί πως  δεν μπορεί να στηρίζεται  στο ΝΑΤΟ και στις Η.Π.Α. για την άμυνα και την ασφάλειά της.

Ήρθε, λοιπόν, η  εκλογή  Μπάιντεν  και η απόφασή του να αποχωρήσουν οι Η.Π.Α. από το  Αφγανιστάν, δημιουργώντας τις συνθήκες για ένα νέο προσφυγικό ρεύμα προς την Ευρώπη, που προκάλεσε σοκ στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Πριν η Ε.Ε. προλάβει να συνέλθει από το προηγούμενο σοκ, ανακοινώθηκε η συμμαχία AUΚUS, που επιβεβαιώνει  τη  στροφή των ΗΠΑ προς το νέο επίκεντρο του κόσμου (Pacific pivot), για να καταστήσει  κατανοητό με τον πλέον εμφατικό  τρόπο, πως  η Ευρώπη πρέπει να ενηλικιωθεί και να πάρει το θέμα της άμυνας και της ασφάλειας στα δικά της χέρια.

Η Ένωση δεν μπορεί να συνεχίσει να είναι «οικονομικός γίγαντας και γεωπολιτικός νάνος». Δεν μπορεί να συνεχίσει να αποτελεί μια παγκόσμια οικονομική και εμπορική υπερδύναμη, που είναι ανίσχυρη να υπερασπιστεί τα σύνορα και τα συμφέροντά της. Η Ε.Ε. θα πρέπει να αποκτήσει τη δυνατότητα να  διαχειρίζεται κρίσεις, να προστατεύει τις αξίες, τα συμφέροντα και την ακεραιότητα των κρατών-μελών της.

Φυσικά,  η Ε.Ε., έχει πολλά βήματα να διανύσει μέχρι να καταστεί ένας ισχυρός παίκτης στη διεθνή γεωστρατηγική σκακιέρα και αυτό θα μπορέσει να επιτευχθεί μόνο όταν αποκτήσει ενιαία φωνή. Προς το παρόν αυτό που έχει γίνει  αντιληπτό από τους ευρωπαίους εταίρους είναι πως οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Στο ποια πρέπει να είναι η απάντηση στο νέο περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί δεν υπάρχει ακόμη ομοφωνία.

Πάντως, δίνεται μια μεγάλη ευκαιρία για την Ε.Ε. να αποτελέσει την «ήπια» δύναμη στη διεθνή πολιτική σκηνή που θα προωθεί την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ειρήνη,  υιοθετώντας  πολιτικές ασφάλειας που στηρίζονται σε αξίες, μηχανισμούς και θεσμούς πρόληψης και επίλυσης των συγκρούσεων. Το θέμα είναι αν θα την εκμεταλλευτεί. Μην ξεχνάμε πως παρόλες τις αντιφάσεις της, η Ε.Ε. αποτελεί ένα πετυχημένο project ειρήνης.

(*) Ο Κωνσταντίνος Ζιάβρας είναι Οικονομολόγος (MBA). Επίσης, έχει πραγματοποιήσει μεταπτυχιακές σπουδές στον τομέα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Ε.Κ.Π.Α. και έχει εργαστεί ως ερευνητής στο ΕΛΙΑΜΕΠ. Είναι μέλος των Οικολόγων ΠΡΑΣΙΝΩΝ. To άρθρο φιλοξενήθηκε στo REAL.GR το οποίο ευχαριστούμε θερμά.