Η κυκλική οικονομία διέξοδος για την ανάκαμψη της χώρας στη μετακορονοϊό εποχή

Άρθρο της Κατερίνας Ανδρικοπούλου Σακοράφα, Συνεκπρόσωπο των Οικολόγων ΠΡΑΣΙΝΩΝ, Μέλος ΔΣ του Πράσινου Ινστιτούτου, που δημοσιεύθηκε στο GREENAGENDA.GR

Είναι φανερό ότι μετά την άρση των μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορονοϊού, η οικονομία θα έχει βιώσει έντονους κλυδωνισμούς, ίσως και την κατάρρευση σε ορισμένους κλάδους.

Αυτό που για χρόνια ταλάνιζε τη χώρα μας, η πορεία προς τη σταθερότητα, ξαναέρχεται στο προσκήνιο πολύ πιο απειλητικό και πολύ πιο αβέβαιο. Πώς θα επανεκκινήσουμε την οικονομία μας, όταν δεν γνωρίζουμε αν θα επιβληθούν νέα μέτρα καραντίνας από τον Σεπτέμβριο; Πώς θα αντιμετωπίζουμε την κάθε νέα, έκτακτη κρίση; Με επιδόματα;

Η κρίση του κορονοϊού, ήρθε να μας θυμίσει ότι η οικονομία, το κλίμα, η υγεία είναι τομείς αλληλένδετοι και κυρίως ευάλωτοι σε πολλούς παράγοντες που δεν είναι πάντα προβλέψιμοι.
Σε μια τέτοια περίοδο που όλοι προσπαθούμε να προσανατολιστούμε σε πιο ανθεκτικά μοντέλα οικονομικής διαχείρισης, έχει έρθει η στιγμή να μελετήσουμε διαφορετικά μοντέλα οικονομίας, οικολογικότερα, πράσινα, φιλικότερα προς το περιβάλλον και αποτελεσματικότερα προς τον άνθρωπο.

Η συζήτηση για την κυκλική οικονομία που έχει ξεκινήσει στην Ευρώπη εδώ και πολύ καιρό, πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο υιοθέτησης και από τη χώρα μας. Είναι φανερό πως το γραμμικό μοντέλο παραγωγής, προμήθειας, παρασκευής και απόρριψης στο οποίο βασιζόταν μέχρι τώρα η οικονομία δεν είναι πια βιώσιμο. Η κυκλική οικονομία είναι η φιλόδοξη απάντηση για αειφόρο ανάπτυξη, που λαμβάνει σοβαρά υπόψη και αντιμετωπίζει ουσιαστικά την αυξανόμενη ανησυχία για την εξάντληση των φυσικών πόρων και την υποβάθμιση του περιβάλλοντος.

Η κυκλική οικονομία αποσκοπεί στην αξιοποίηση ανανεώσιμων πόρων, φυτικών και ζωικών υποπροϊόντων και βιοαποικοδομήσιμων υλικών. Στην ανάκτηση και την επαναχρησιμοποίηση προϊόντων, αλλά και στην παραγωγή ενέργειας από τα απόβλητα παραγωγικών διαδικασιών, στη διατήρηση ενός προϊόντος σε καλή λειτουργική κατάσταση για μακρύ χρονικό διάστημα, στη χρησιμοποίηση προϊόντων για την παροχή υπηρεσιών σε πολλαπλούς χρήστες (sharing economy), και στη χρήση της υπηρεσίας που προσφέρει ένα προϊόν – όχι στην κατοχή αυτού του ίδιου του προϊόντος. Η κυκλική οικονομία και η ανακύκλωση θα λέγαμε ότι συγχέονται μεταξύ τους με μια διαφορά: Στην ανακύκλωση, ένα χρησιμοποιημένο προϊόν αποσυντίθεται σε πρώτες ύλες που ανακτώνται προς επαναχρησιμοποίηση στην παραγωγή νέων προϊόντων. Στην κυκλική οικονομία, το προϊόν σχεδιάζεται εξαρχής, έτσι ώστε να μπορεί να γίνεται ανακατασκευή και επαναμεταποίηση, για να επαναχρησιμοποιηθεί ως καινούργιο.

Τι κερδίζουμε; Το μοντέλο της κυκλικής οικονομίας δημιουργεί νέους τρόπους σύλληψης και σχεδιασμού προϊόντων. Όλα σχεδιάζονται εξαρχής με γνώμονα την επισκευή, ανακατασκευή και την επανάχρηση υφιστάμενων υλικών και προϊόντων, και κυρίως απαιτείται η ενεργός συμμετοχή όλων των φορέων της οικονομικής ζωής. Έτσι συντελούμε στην μη εξάντληση των πλουτοπαραγωγικών πόρων του πλανήτη, την μη καταστροφή του λόγω της ρύπανσης του περιβάλλοντος και της συνεπαγόμενες κλιματικής αλλαγής.

Είναι καιρός τώρα να τεθεί η κυκλική οικονομία στον πυρήνα της αναπτυξιακής στρατηγικής όλων των χωρών, καθώς δημιουργεί νέες πράσινες θέσεις εργασίας και αποτελεί πηγή ανάπτυξης και καινοτομίας. Συμβάλλει δε στην εξοικονόμηση ενέργειας και την ορθολογικότερη χρήση των φυσικών πόρων, στον περιορισμό της ρύπανσης της ατμόσφαιρας, του εδάφους και των υδάτων αλλά και την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.

Η κυκλική οικονομία δεν είναι μια ουτοπική έννοια, είναι πλέον μια οικολογική πράσινη ανάγκη για μετάβαση σε ένα οικονομικό μοντέλο που θα αποτελέσει ευκαιρία ανάπτυξης για την Ελλάδα. Ας δώσουμε λοιπόν στην χώρα μας ανάσα και ζωτικότητα για ένα πράσινο, δημιουργικό μέλλον.